Tarih I — sayfa 86

VII KALDE, ELAM VE ASUR A. MEMLEKET Kaide, asur, elam ülkeleri, şarkta, İran dağlarınm garp yamaçları; şimalde, Anadolu dağlarmm cenup etekleri; garp ve cenupta Arabistan çölleri, Acem körfezi smırlarile çevrilen mmtaka içindedir (Harita.7). Bu mmtaka dahilinde. Şarkî Anadolu dağlarmdan membalarmı alan, ve cenubuşarkî istikametinde, hemen biribirine muvazi akan iki büyük ırmak vardır. Bunlardan biri Dicle dir. Bu ırmak, umumî surette İran dağları garp silsilesine muvazi olarak akar ve Acem körfezine dökülür. Dicleye bellibaşlı, şarktan Büyük ve Küçük Zap, Diyala, Kerka ve Karun ırmakları akar. Diclenin uzunluğu 1500 kilometre kadardır. Suyu çoktur. Çok süratli akar. Yatağı derin ve kenarları dik ve dayanıklıdır. Diclenin ilk ve asıl ismi Dikledir [1]. İkincisi Fıratiır. Bu ırmak Bağdat hizasında en çok, Dicleye yaklaştıktan sora tekrar garba doğru bir kavis çevirerek uzaklaşır ve nihayet Acem körfezine dökülür. Tarihtenevelki devirlerde ve hatta İskender zamanında bu iki ırmak bugünkü gibi birleşmezlerdi; ayrı ayrı, Acem körfezine dökülürlerdi ve deniz de şimdi olduğundan 200 kilometre içerde idi. Bilâhare iki ırmağın getirdiği çamur[1] Bazı müverrihler (Ok) manasına olan (Digle) dir diyorlar. Avrupalılar Tigre. Samîler Dicle yapmışlardır. Bazı müverrihler, Akkatlılann Diklat dediklerini beyan ederler.