Tarih I — sayfa 79

Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · HINT

HINT 79 misyonerleri Pamir yaylâsmı geçerek Çin Türkeline ve Çine girdiler, Bu andan itibaren on asır müddet, bütün hadiselere rağmen, Hint ve Çin budizmin gölgesi altında biribirile daimî münasebette kalmışlardır. Kanişka ismi beşer tarihinin en mühim devirlerinden birinin başındadır. Hanlar idaresinde bulunan Çin, ve Kuşhanlar idaresinde olan Hindistan arasında, Pamir ve Türkellerinden geçmek üzere muntazam ticaret yolları açılmıştır. Hunlarm Baktriyanı istilâsı neticesinde (425) Kuşhanlar Gandaraya çekildiler. Hunlar burasını da zaptettiler. Kuşhanlar Gandaranm şarkındaki dağlık mmtakaya atıldılar. Hunlarm VI mcı asır ortalarında mağlûbiyetinden sora Kuşhanlar tekrar meydana çıkarak IX uncu asra kadar yalnız Gandara mıntakasının bir kısmını muhafaza ettiler. Kuşhan İmparatorluğunun inkırazından sora, Hindistanm her mıntakasmda yerli veya türk ırkından reisler idaresinde birçok mahallî kırallıklar teşekkül etti. Bunlar bir nevi derebeyliklerdi. Bu vaziyet Hindistanın müslüman Türkler tarafından fethine kadar devam etmiştir (1019—1200). Hindistanla Mezopotamya arasında ötedenHİNDİSTANIN DE- beri sahilden münasebet vardı. İskenderin L A ^ S İ a s S e t e donanması da İndüs ağzından Dicle mansıGİRMESİ; İKTİSADÎ gitmişti. Mısır ile Hindistan arasında da VE SİYASÎ deniz münasebeti vardı. Fakat milâttan sora, İNKİŞAF Hint Denizindeki daimî rüzgâr istikametleri de belli olduğundan gemicilik daha kolaylaştı. Bu suretle deniz ticareti Hindistan sahillerinden daha şarka Çin Hindine, Sumatra, Cava, Borneo adalarına kadar uzandı. Bu münasebetle hint medeniyeti ve hint san'ati de yayıldı. Roma İmparatorluğu zamanında Hindistan, garba milyonlarla ihracat yapıyordu. Bu iktisadî tahavvüller, siyasî inkılâbatı da mucip oldu. O zamana kadar Şimalî Hindistanın bir mülhakı gibi kalmış olan Cenubî Hindistan büyük bir ehemmiyet kazandı. Deniz ticareti ile zenginleşen sahil kırallıkları memleketin dahilini gölgede bıraktılar. Ganj vadisi her tarafa hayat dağıtan büyük damar olmak rolünü kaybetti. Sakalar tarafından idare edilen Gücarat, Sanskrit edebiyatının ve payitahtları olan Ujayini de brahman âleminin merkezi oldu.
Alıntı: Tarih I (1931), s. 79
Sayfa kimliği: tarih-1-1931-p0079
Kaynak tarama: TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 70 (sağ)