Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
78 TARIH
Budistlerin imtizacı o zamanın paralarında ve heykellerinde
görünür.
SAKALAR İSTİLÂSI İmparatoru Mete'nin icbarı üzerine
Çinin şimal vilâyetlerinde oturan Yueçi
Türkleri yüz bin kişiden fazla tahmin olunan bir kütle halinde garba doğru hicret ettiler (M. E. 170). Fergana ile Öküz
ırmağı havalisine geldiler; Greklerin Soğt kıt'asındaki hakimiyetlerine nihayet verdiler (M. E. 163). Bu havalide eskidenberi Sakalar bulunuyordu. Sakalar, Yueçilerin tazyikile
kısmen daha cenuba hicrete mecbur oldular. Sakalar, Baktriyandan Örekleri kovmuşlar ise de arkalarından yetişen
Yueçiler Sakaları buradan da çıkardılar (M. E. 125).
Yueçiler, zaptettikleri bu yerlerde kaldılar (M. E. 125).
Bu havaliye bundan sora Toharistan ( Tohareli ) denildi.
Tekrar daha Cenuba inmeye mecbur olan Sakalar, evvelâ
Kandehar havalisinde yerleştiler. Burası Sakaeli (Sakastan -
Sicistan) oldu. Sakalar buradan Pencaptaki grek prensliklerine taarruz ettiler (M. E. 75—58), Raçputanayı ve Gücaratı
zaptettiler; fakat biraz sora Pencap kıt'asmı Yueçilere terke
mecbur oldular. Sakalar milâttan sora V inci asra kadar
Sakastanda, Sint havalisi ile Gücaratta kaldılar ve buralara
hâkim oldular. Bu suretle, milâttan evel I inci asırda Afganistan, Pencap, Raçputana ve Gücaratı ihtiva eden büyük
bir Türk İskit veya Saka İmparatorluğu kurulmuştu.
, .. . Toharistanda (Baktriyan) yerleşen YueçilenYn^L'SlİS'^VE " " başına geçen Kuşhan sülâlesi bir impaKUŞHANLAR İM- ratorluk kurdu; bütün Yueçi kabilelerini
PARATORLUĞU birleştirdi; Gandara ve Pencabı Sakalardan
aldı (M.S. 50). Kuşhan sülâlesinden Kanişka
zamanında bütün Ganj vadisi zaptedildi (M. S. 100).
Kuşhanlar İmparatorluğu, Hindistana hâkim olduktan
sora da türklük hususiyetlerini muhafaza etti. Fakat grek ve
iran din ve ayinlerinin devamına da müsaade olunuyordu.
Yueçilerin kıralları kendilerine kırallar kiralı ve semanın
i oğlu derlerdi. Bir müddet, imparatorlukları Merkezî Asyada
Kâşgar, Yarkent ve bir kısım İranla Hindistana şamil idi. Bu
imparatorluk garpta Roma ve Uzak Şarkta Çin İmparatorlukti: larına muadil bir derecede idi. Kanişka, budistliği himaye etti. Buda dini bu imparatorun ismini ebedileştirdi. Buda
Alıntı: Tarih I (1931), s. 78 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0078 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 70 (sol)