Tarih I — sayfa 68

68 TARIH Şansi şimalinde yerleşmişlerdi (270). Topalar evvelâ bu havalide Vey ismile hakimiyet tesis ettiler. Soraları şimalî Çinde bütün Şansi eyaletini ve Peçilinin bir kısmını, Nankin, Loyang, Honan ve Şantungu ve bir müddet sora bütün Şensi ve Peçiliyi zaptettiler ( 3 3 6 — 4 9 6 ). Topalar, bu sırada, merkezî Asyadaki Turfan, Karaşar, Kuça, Kâşgar kırallıkları üzerinde hakimiyet tesis ettiler (448). Topalar Çinde parlak bir medeniyet devri açmışlardır (Res. 19-29). Bu devirde büyük siyasî, iktisadî ve askerî inkişaf oldu. Türk ( Tukyu ) Devleti, teşekkül ettiği zaman, Topalar Şimalî Çinde en kudretli bir devlet halinde yaşıyor, Hint ve îran hükûmetlerile siyasî münasebetlerde bulunuyorlardı. Şarkî ve garbî namile ikiye ayrılan ve sora tekrar birleşen Topalar Çin Denizinden Pamire kadar geniş bir imparatorluk kurmuşlardır. Çinde hakimiyetleri VI ıncı asrın nihayetlerinde ( M. S. 581 ) bitti.