Tarih I — sayfa 62

62 TARIH Konfüçyüs île Taonun mukayesesi.— Konfüçyüs mezhebi insanların maddî ihtiyaçlarmı, hayatm hakikî şartlarmı esas tutar. Bu itibarla daha canlı, daha amelîdir. Tao dini ise hemen münhasıran ruha ve ruhun ihtiyaçlarına ehemmiyet verir; maddî hayatı düşünmez. Çinde bütün dinler, en uzak mazilerin cahillik devirlerinden kalma görenekler ve batıl itikatlar tesiri altında değişmişlerdir. Bu tesir yalnız dinî itikatlarda değil, bütün içtimaî hayat safhalarında aşikâr olarak görülür. DIL YAZI EDE ^^^ heceli bir dildir. Kelimeler ' BIYAT " Şeklini değiştirmez ve tasrif edilmez. Çinliler yazılarını fırça ile yazarlar. Satırlar harflerin yukardan aşağı dizilmesile tertip olunur. Irkî, coğrafî, tarihî ve siyasî vahdetlerden mahrum olan Çinde tam şekilde bir dil birliği de yoktur. Ayrı lehçeler konuşan Çinliler aralarında anlaşamazlar. Çinde matbaacılık pek eskidir (M.S. VI ıncı asır). Çin edebiyatı uzun mazilerdenberi muhafaza edilerek bugüne kadar intikal etmiş en kadîm edebiyat telâkki edilebilir. Kadîm çin kütüphanesi, mukaddes kitaplar ve 24 ü tamamen mahfuz ve maruf tarih kitaplarile felsefeye, heyete, hukuka, askerlik san'atine ve doğrudan doğruya edebiyata müteallik birçok eserlerden terekküp eder. Çin edebiyatının en yüksek devreleri türk sülâleleri zamanlarıdır. Çinde ressamlık pek kadîm zamanlarda RESIM, MIMARLıK, T . , .... .. , . HEYKELTRAŞLıK ^^ogr^ıuŞ ve çok itibar gormuş san atlerdendır. Çin mimarlığı ince, zarif üslûplu, biribiri üzerine geçirilmiş çatılar tarzile hususiyet gösterir. Bu çatı tarzının göçebelik devrine ait çadır şekillerinden kalma bir hatıradan doğduğu söyleniyor. Evlerin dahilî tezyinatı çok ince, çok itinalıdır. Ev eşyalarında aranan ziynet iptilâsı başka hiçbir millette görülmemiş denilecek mertebededir. Çinliler en ziyade küçük, ince ve zarif eserler vücuda getirmekte temayüz etmişlerdir. Maden, fildişi veya yeşim taşından minimini heykeller, tunç işleri, kumaş üzerine işlemeler yapmakta, kâğıtçılıkta ve bilhassa ipekçilikte, çinicilikte çin san'atkârları hakikaten müstesna bir olgunluk ve yükseklik mertebesine varmışlardır (Res. 16,11).