Tarih I — sayfa 46

46 TARIH Muhtelif türk zümreleri arasında uygur harflerinin istimali XIV üncü asrm sonlarma kadar devam etti. 1928 e kadar bütün Türkler arasında kullanılan arap harfleri türk lisanına hiç uygun olmıyan bir yazı sistemi idi. Kuvvetli sadalarla dolu türk lisanı sada alâmetleri pek az olan bu arap yazı sistemi içinde esir gibi idi. Bu arap alfabesi dünyanın en muğlâk alfabelerinden biridir. 1928 de, arap harfleri yerine, lâtin alfabesini türk diline uygun bir şekle sokmak suretile yeni bir türk alfabesi icat olundu. ESKİ TÜRKLERİN HUKUKUNA UMUMÎ BİR NAZAR Ortaasya Türkleri, tarihî devirlerin bidayetlerinde sağlam hukukî esaslara istinat eden camialar teşkil etmişlerdi. NİKÂH VE AİLE nikâha müstenit aile sistemi HUKUKU tarihtenevelki devirlerde teessüs etmiştir. Nikâh, merasimle icra olunan bir mühim mukavele telâkki olunurdu. Nikâh için ana ve babanın rızası şart idi. Güveyin, gelinin velilerine bir miktar mal vermesi âdet idi. Eski Türkler bu güvey tarafından verilen mala kalmg diyorlardı. Kalıng ekseriya at ve koyunlardan ibaret olurdu. Kadın, ailenin hukuk sahibi bir azası sayılırdı. Kocasının vefatı takdirinde kadının veraset ve çocuklar üzerinde velâyet hakkı vardı. ( Orhon kitabelerine göre Kutluk Hanm vefatından sora oğullarının velisi anaları Bilge Hatun olmuştur) . Türklerin medenî hukuk esaslarından birini ayrıca zikretmek lâzımdır. Türklerde hayatta kalan biraderlerin vefat eden biraderlerin zevcelerile evlenmesi bir içtimaî vazife telâkki olunurdu. Bu âdet zamanımıza kadar bazı türk zümreleri arasında yaşamıştır. MÜLKİYET Türklerde mülkiyet müessesesi tarihtenevelki devirlerde doğmuştur. Meselâ her Hun'un kendine mahsus bir arazisi vardı. Türklerin hayvanlara vurdukları damgalar mülkiyet alâmeti idi.