Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
26 TARIH
Denizi havzası, Hindukuş, Pamir, Karakurum, Karanlık dağlar yolu ile ve Sarı Irmakla tekrar Kingan dağlarına ulaşan
çizgi içinde kalan mıntaka Türkün Anayurdu dur.
Ortaasyanın cenubunda yükselen Himalâya dağları, Çin
içlerinden başlıyarak şarktan garba uzanan ve Kafkaslardan
Kırımın içine kadar varan büyük bir silsiledir. Bu silsilenin
göklere 8 8 4 0 metre uzanmış ehramları aşılarak şimale, Saykal istikametine ilerlendikçe, Karakurum, Altın, Üstün, Arka
ve Karanlık dağların sıra gövdelerile karşılaşılır. Bunlardan
sora Pamir kökünden ayrılıp Çin Türkelini ikiye bölerek
Turfan ilerisinde Gobi'ye saplanan Tanrı dağlarına varılır..
Daha şimalde Sibir'e doğru cephe almış Altaylar gelir. Balkaç
ve Aral gölleri şimalinde ucu bucağı belirsiz otlaklar uzanır^
Ortaasyanın cenubunda Çinin, Hindin sulak ovaları ve
İran yaylâları, şimalinde de Sibir vardır.
Tarih devirlerinden binlerce yıl evel Türk Anayurdunda şimdi yerlerini çöller, kumsallar, bozkırlar, bataklıklar, sığ
göller tutmuş engin içdenizler vardı. İlk medeniyetlerin gür
filizleri bu denizlerin kıyılarında ve bunlara dökülen derin
ırmakların şirin ve feyizli vadilerinde fışkırmıştır.
Dünyanın başka taraflarında, insanlar, daha
SETLER VE^SEDL' ^^^^ ^^^^ kovuklarında en koyu vahşet
NIYETLER hayati yaşarken Türk, Anayurdunda kereste^
maden medeniyetleri devirlerine kadar ulaşmıştı. İnsanlıkla hayvanlığı hakikî ve bariz surette ayıran
devir, hayvanları ehlileştirme devri, en evel burada açılmıştabiati insan iradesine boyun iğdirerek işletmenin ilk merhalesi sayabileceğimiz çiftçilik, burada başlamıştır. Arpa,
buğday, çavdar gibi tanelerin; koyun, keçi, at, deve gibi
hayvanların menşei de burasıdır. Dağlarda bunların asılları
olan yabani cinsler bugün dahi bulunmaktadır.
Kafkas dağlarından Tanrı dağlarına ve oradan Gobi çölleri
boyunca şarka uzanan kadîm Türk Denizi, saydığımız ulu dağları örten buzların verdiği sularla besleniyordu. Türkler
burada tabiatin elverişli şartları içinde gayet çabuk çoğalmışlardı.
Cümudiyeler Devrinin sona ermesi. Büyük Türk Denizi
havzasındaki iklim şartlarını değiştirdi. Yavaş yavaş çekilen
buzlar, Asyanın şimali ile en yüksek dağlarına münhasır
Alıntı: Tarih I (1931), s. 26 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0026 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 38 (sol)