Tarih I — sayfa 26

Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH

26 TARIH Denizi havzası, Hindukuş, Pamir, Karakurum, Karanlık dağlar yolu ile ve Sarı Irmakla tekrar Kingan dağlarına ulaşan çizgi içinde kalan mıntaka Türkün Anayurdu dur. Ortaasyanın cenubunda yükselen Himalâya dağları, Çin içlerinden başlıyarak şarktan garba uzanan ve Kafkaslardan Kırımın içine kadar varan büyük bir silsiledir. Bu silsilenin göklere 8 8 4 0 metre uzanmış ehramları aşılarak şimale, Saykal istikametine ilerlendikçe, Karakurum, Altın, Üstün, Arka ve Karanlık dağların sıra gövdelerile karşılaşılır. Bunlardan sora Pamir kökünden ayrılıp Çin Türkelini ikiye bölerek Turfan ilerisinde Gobi'ye saplanan Tanrı dağlarına varılır.. Daha şimalde Sibir'e doğru cephe almış Altaylar gelir. Balkaç ve Aral gölleri şimalinde ucu bucağı belirsiz otlaklar uzanır^ Ortaasyanın cenubunda Çinin, Hindin sulak ovaları ve İran yaylâları, şimalinde de Sibir vardır. Tarih devirlerinden binlerce yıl evel Türk Anayurdunda şimdi yerlerini çöller, kumsallar, bozkırlar, bataklıklar, sığ göller tutmuş engin içdenizler vardı. İlk medeniyetlerin gür filizleri bu denizlerin kıyılarında ve bunlara dökülen derin ırmakların şirin ve feyizli vadilerinde fışkırmıştır. Dünyanın başka taraflarında, insanlar, daha SETLER VE^SEDL' ^^^^ ^^^^ kovuklarında en koyu vahşet NIYETLER hayati yaşarken Türk, Anayurdunda kereste^ maden medeniyetleri devirlerine kadar ulaşmıştı. İnsanlıkla hayvanlığı hakikî ve bariz surette ayıran devir, hayvanları ehlileştirme devri, en evel burada açılmıştabiati insan iradesine boyun iğdirerek işletmenin ilk merhalesi sayabileceğimiz çiftçilik, burada başlamıştır. Arpa, buğday, çavdar gibi tanelerin; koyun, keçi, at, deve gibi hayvanların menşei de burasıdır. Dağlarda bunların asılları olan yabani cinsler bugün dahi bulunmaktadır. Kafkas dağlarından Tanrı dağlarına ve oradan Gobi çölleri boyunca şarka uzanan kadîm Türk Denizi, saydığımız ulu dağları örten buzların verdiği sularla besleniyordu. Türkler burada tabiatin elverişli şartları içinde gayet çabuk çoğalmışlardı. Cümudiyeler Devrinin sona ermesi. Büyük Türk Denizi havzasındaki iklim şartlarını değiştirdi. Yavaş yavaş çekilen buzlar, Asyanın şimali ile en yüksek dağlarına münhasır
Alıntı: Tarih I (1931), s. 26
Sayfa kimliği: tarih-1-1931-p0026
Kaynak tarama: TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 38 (sol)