Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
On bir yaşında babasının yerine geçen Babür, askerinin
sadakati sayesinde bu tehlikeden [1] kurtuldu.
Babürün çocukluk hayatı, bundan sora da tehlikelerle ve
heyecanlı maceralarla dolu olarak geçti. Küçük Fergananm
zeki, cesur ve müteşebbis olan Küçük Hanı Babür, Maveraünnehirde ardı arkası kesilmiyen arazi ve nüfuz kavgalarına
faal olarak iştirak ediyordu. Her vak'a Babürün tecrübesini
ve azmini arttırıyordu. Babür, Maveraünnehirdeki muhtelif
beylikler arasında çıkan muharebeler neticesinde Semerkandi, büyük ceddi Timurun muhteşem payitahtını, iki defa
(1497 ve 1500) zaptetmiş ve en nihayet Özbeklerin Hanı
Şeybani ye terke mecbur olmuştu.
Semerkandi ve Ferganayı kaybeden, bozkırlarda ve Pamir dağlarında tahtsız, ordusuz kalan Babürün azmi ve ümidi asla kırılmamıştı. O, vaktini Sadi nin şiirlerini okumak ve
şiir yazmakla geçirmekle beraber hadisatı da dikkatle takip
ediyordu.
Şeybani idaresinde Özbeklerin nüfuzu gittikçe artıyordu.
Şeybaninin mağlûp ettiği Maveraünnehir beylerinin dağılan
askerleri Babürün etrafında toplandılar.
.. .. Babür, emrine giren 20,000 kişilik bir ordu
i l e Hindikuşu geçerek, Timuroğullarının
MESI kaybetmiş olduğu Kâbili aldı (1504) ve Afganistanda yerleşti.
Babür, Afganistanda yerleşmekle ülkesini ve taliini şimal
bozkırlarına bakan bir mıntakadan Hint Denizine müteveccih bir kıt'aya nakletmişti.
Kabil ve Gazne haddizatında çok feyizli bir mmtaka
değildir, fakat Hindistanın kapısını teşkil etmesi ehemmiyetini arttırıyordu: Sakalar, Yueçiler, Akhunlar, Gazneli Mahmut,
Aksak Timur hep buradan geçerek Hindistana girmişlerdi.
Coğrafî vaziyet ve tarih, Babüre Hindistan yolunu gösteriyordu.
Hint kapısı ve yolu elinde idi; ceddi Timurun meşru
hakkına sahip idi; ve en nihayet kendine kadar yirmi asırdanberi Hindistanda hâkim bir unsur olan büyük türk ırkının şerefli an'anelerini müdrikti.
[1] Taarruz edenler, Babürün amcası Semerkant Hanı Sultan Ahmet ve dayısı Taşkent Hanı Mahmut idiler.
Alıntı: Tarih II (1931), s. 332 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0332 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 224 (sol)