Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
hükümet süren Kuşhanlardan Kidara (425) dahi Akhunların
taarruzile ülkesini kaybederek Gandaraya çekildi. Hunlar,
burasını da alınca Kuşhanlar, dağlık Gilgit havalisine sığındılar.
Akhunların VI. asır ortalarında mağlûbiyetinden ve Hindistandan çekilmelerinden sora iltica ettikleri yerlerden çıkan
Kuşhanlar, Gandara mıntakasının bir kısmını tekrar elde
ettiler Ve IX. asra kadar burada hâkim oldular.
Morya İmparatorluğundan sora Magadha kıt'-
GUPTORLUĞURA" a s ı m i I a t t a n s o r a i l k üç asır zarfında ehemmiyetli bir rol oynamadı. Fakat, 318-535 ta
rihlerinde bu mıntakada hüküm süren Gupta sülâlesi, Morya
İmparatorluğunu ihya etti.
Bu yeni Hint İmparatorluğu, ilk hükümdar zamanında
bütün Ganj vadisine hâkim olmuş ve IV. asır nihayetlerine
doğru da ikinci Hükümdar, Dekkan kavimlerini vergiye bağlamıştır. Bununla beraber Gupta Devleti, İndus havzasına
hâkim olamamıştır.
Gupta İmparatorluğu aşağıda görüleceği üzere Akhunların istilâsile yıkılmıştır.
Morya İmparatorluğunu ihya eden Guptalar zamanı, Hint
medeniyetinin en parlak devridir. Edebiyat, mimarî, resim,
ilim ve san'atte pek kıymetli eserler meydana geldi. Brahmanlığın, en meşhur dua kitabı (Brahmasutra) ve dram ve
komedi sahasında ölmez eserler bu devirde yazılmıştır. Arap
rakamları denilen bugün kullandığımız rakamlar da bu devirde Hindistanda icat olundu. Ve Türkler vasıtasile Harzemli
Musa nm lâtinceye tercüme edilen bir eseri ile garba yayıldı.
Bilhassa şehirlerde hindu cemaati çok inceldi. Fakat ahlâk
ta düştü; Gupta devrinin sonlarında hint hayatı Romanın
İmparatorluk ve Venediğin XVIII. asırdaki sefahet ve ahlâksızlıklarile mukayese olunabilir.
Akhunlar, garba doğru muhaceretlerinde
SSSFSÜS. <385-42<?>«7 ®?KYETİ triyanı (425) işgal ve buralarda yerleştiler.
İrana yaptıkları taarruz Sasanilerden Behramgurun mukavemetile akim kaldı (428). Bir müddet sora
Pençap üzerine vukubulan tazyikleri de Guptalardan Skan
Dagupta nm müdafaasile bir semere vermedi (455). Akhun
Alıntı: Tarih II (1931), s. 288 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0288 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 197 (sol)