Tarih II — sayfa 288

Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH

hükümet süren Kuşhanlardan Kidara (425) dahi Akhunların taarruzile ülkesini kaybederek Gandaraya çekildi. Hunlar, burasını da alınca Kuşhanlar, dağlık Gilgit havalisine sığındılar. Akhunların VI. asır ortalarında mağlûbiyetinden ve Hindistandan çekilmelerinden sora iltica ettikleri yerlerden çıkan Kuşhanlar, Gandara mıntakasının bir kısmını tekrar elde ettiler Ve IX. asra kadar burada hâkim oldular. Morya İmparatorluğundan sora Magadha kıt'- GUPTORLUĞURA" a s ı m i I a t t a n s o r a i l k üç asır zarfında ehemmiyetli bir rol oynamadı. Fakat, 318-535 ta rihlerinde bu mıntakada hüküm süren Gupta sülâlesi, Morya İmparatorluğunu ihya etti. Bu yeni Hint İmparatorluğu, ilk hükümdar zamanında bütün Ganj vadisine hâkim olmuş ve IV. asır nihayetlerine doğru da ikinci Hükümdar, Dekkan kavimlerini vergiye bağlamıştır. Bununla beraber Gupta Devleti, İndus havzasına hâkim olamamıştır. Gupta İmparatorluğu aşağıda görüleceği üzere Akhunların istilâsile yıkılmıştır. Morya İmparatorluğunu ihya eden Guptalar zamanı, Hint medeniyetinin en parlak devridir. Edebiyat, mimarî, resim, ilim ve san'atte pek kıymetli eserler meydana geldi. Brahmanlığın, en meşhur dua kitabı (Brahmasutra) ve dram ve komedi sahasında ölmez eserler bu devirde yazılmıştır. Arap rakamları denilen bugün kullandığımız rakamlar da bu devirde Hindistanda icat olundu. Ve Türkler vasıtasile Harzemli Musa nm lâtinceye tercüme edilen bir eseri ile garba yayıldı. Bilhassa şehirlerde hindu cemaati çok inceldi. Fakat ahlâk ta düştü; Gupta devrinin sonlarında hint hayatı Romanın İmparatorluk ve Venediğin XVIII. asırdaki sefahet ve ahlâksızlıklarile mukayese olunabilir. Akhunlar, garba doğru muhaceretlerinde SSSFSÜS. <385-42<?>«7 ®?KYETİ triyanı (425) işgal ve buralarda yerleştiler. İrana yaptıkları taarruz Sasanilerden Behramgurun mukavemetile akim kaldı (428). Bir müddet sora Pençap üzerine vukubulan tazyikleri de Guptalardan Skan Dagupta nm müdafaasile bir semere vermedi (455). Akhun
Alıntı: Tarih II (1931), s. 288
Sayfa kimliği: tarih-2-1931-p0288
Kaynak tarama: TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 197 (sol)