Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
sırası gelince saray nazırlığına geçti. Yaptığı bir muharebe
neticesinde, bütün Merovenj Kırallığına hâkim oldu. Ondan
sora Germanya hudutlarında Alamanlara, Bavarlara bir sürü
seferler yaptı; onları bir taraftan da hıristiyan yapmıya çalıştı;
bunda nihayet muvaffak ta oldu. Lâkin Pepen II. nin ölümünden sora bir karışıklık devri geçti. İntizamı iade eden Pepen
II. nin oğlu Şarl (Kari) oldu; Martel lâkabını alan ve hükümdar sülâlesine kendi adına nispetle Karolenj dedirten, budur.
Şarl, Ostrazya, Nöstriya ve Burgunt kırallıklarını itaati
altına aldı.
Germanya hududunda Reni geçti, Saksonyaya girdi.
Fakat, İspanyaya hâkim olan islâmların, Pireneyi geçerek
Akitanya yı zaptettikten sora şimale ilerlemekte olmaları, Şarlı
o tarafa dönmiye mecbur etti.
Poatye muharebesinde, islâmların kumandanı Abdürrahman şehit düştü; kumandansız kalan islâm ordusu Pireneve
çekildi.
Bu suretle Poatye muharebesinde Martel lâkabını alan,
Şarl, hıristiyan Avrupayı islâm hakimiyetinden kurtarmış oldu.'
Şarl, bu muvaffakiyetten sora, Akitanyayı da itaat altına
aldı.
Şarl öldüğü zaman (741), Germanyada Vezer ırmağından
cenupta Akdeniz ve garpta Büyük Atlas Denizine kadar
uzanan bir İmparatorluğun hâkimi olduğu halde henüz taç
sahibi bir kıral sıfatını haiz değildi.
KıSA PEPEN-ŞARL- f?] f * ™ ^ e d e n evel^itaatinde bulunan
MAN - PAPALARIN d e v l e t l e n > oğulları Kısa Pepen ile Şarlman
CISMANÎ HÜKÛ- arasında taksim etti; bunlar henüz Merovenj
METLERİ Kırallığı namına hareket ediyorlardı; fakat
ortada Merovenj sülâlesinden bir kıral yoktu.
iki kardeş Merovenjlerden Hilderik III. ü kıral yapmaya
karar verdiler; bundaki maksat Akitanya, Bavyera ve Alamanya dükalarını daha kolay itaat altına almaktı.
Karolenjler kilise ile de sıkı bir surette anlaşmışlardı.
Kendileri katolik prensleri olarak, bütün mağlûp ettikleri
kavimleri Roma Kilisesine bağlamaya çalışacaklardı. Buna
mukabil papalar da Fransız kilisesini ıslaha çalıştılar.
VIII. asırda, papalar, bir taraftan, Şarkî Roma imparatorlarının, diğer taraftan, Lombartların tehdidi altında
bulunuyorlardı.
Alıntı: Tarih II (1931), s. 196 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0196 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 142 (sol)