Tarih II — sayfa 194

musiki, ilim san'at sahalarında da büyük bir inkişaf vücuda gelmiştir. Tulunlular devri, Mısır için, Mısırlılar tarafından daima hasretle anılmış bir altın devridir. AHŞİTLER DEVLETİ AHŞİTLER DEVLETİ T u l u n l u l a r D e v l e t i ortadan kalktıktan sora, Mısır ve Suriye tekrar Abbasî valileri tarafından idare edilmeğe başlandı. Fakat Fergana türk prensleri neslinden olan Şam Valisi Ebu Bekir Mehmet, Mısır Valiliğine tayin edildikten iki sene sora istiklâlini ilân etti (935) ve iki sene sora da Abbasî halifesi tarafından kendisine —* eski Fergana türk hükümdarlarının unvanı olan — Ahşit lâkabı tevcih olundu (937). Bu suretle Tulunlular Devletinin yerine tekrar yeni bir Türk Devleti kurulmuş oluyordu. Mehmedin babası Tugaç esasen Tulunlular Devletinin en ileri gelen kumandanlarından olup, bu devletin son zamanlarında Şamda adeta yarı müstakil surette hâkim bulunuyordu. Abbasilerin hücumunda onlarla birleşmişse de vaziyeti şüpheli görüldüğü için Bağdada getirilerek hapsolunmuştu. Oğlu Mehmet, gerek Şam Valiliğinde gerek Mısırda istiklâlini ilân ettiği esnada, babasının eski nüfuzundan istifade etmişti. 9 4 9 da Suriyeyi de Mısıra ilhak eden Mehmet, mahir bir devlet adamı, eyi bir kumandandı. Onun (946) da vefatından sora sırasile iki oğlu tahta geçtiler; fakat bütün nüfuzu kölelerinden "Kâfur,, un elinde toplanmış, hatta Mehmedin oğullarından sora üç sene kadar başlı basma hükümet sürmüştür. Bu aralık şimalî Afrikada kuvvetlenen Şiî Fatımî halifeleri,Mısırı Abbasî halifelerinin manevî nüfuzundan kurtarmak ve şiiliği orada da devlet dini yapmak istiyorlardı ; Kafur bu mücadelede Abbasî halifesine yani Sünniliğe sadık kaldı. 9 6 6 da vefatından sora dahilî işler büsbütün karıştı, ve Fatimiler Mısırı kolaylıkla zaptettiler (969).