Tarih II — sayfa 190

Gazne sultanlarının ve bilhassa Mahmut ve Mesudun birçok saraylar, camiler, türbeler yaptırdıkları, muhteşem parklar tesis ettikleri malûmdur. Bu san'at eserlerinden birçoğu asırlar esnasında mahvolmuştur. Lâkin son zamanlardaki hafriyatla meydana çıkarılan birtakım eserler, Gazneliler devrindeki türk san'atinin mahiyetini ve ehemmiyetini göstermektedir. Eski türk san'atine mahsus unsurlar Gaznede iran ve hint san'at unsurlarile karışarak bu devre has yeni bir san'at şekli meydana getirmiştir. Mahmudun iranî zihniyetine malik bir iran hükümdarı olup islâm istilâsına ve türk tahakkümüne karşı iraniliği yaşatmağa çalıştığı hakkında birtakım Avrupa tarihçileri tarafından ileri sürülen fikirler hakikatten tamamen uzak ve tarafgirane mütalealardır; Gazneliler devri, iran medeniyetinin değil, türk medeniyeti tarihinin parlak bir devrini teşkil eder. KARAHANLILAR DEVLETİ Ortaasyada Tiyanşanın (Tanrı dağı) şimal ve DEVLETİNİN^1 KU* cenubundaki sahalarda hükümran olan bu RULUŞU " Türk Devletinin (Harita.28) nasıl kurulduğu ve ne zaman islâmiyeti kabul ettiği eyice malûm değildir. Bu devleti kuranın ve iptida müslümanlığı kabul edenin Abdülkerim Satuk Bugrahan olduğu zannolunuyor (vefatı 955). Bu devleti kuran Türklerin Karluk ve Yağma Türkleri olduğu kuvvetle tahmin olunabilir. Satuk Buğranın halefleri, hakimiyetlerini şarkta budist Uygurların memleketlerine kadar tevsi ettikleri gibi, Seyhun yukarsmdaki türk kabilelerini de nüfuzları altına aldılar. Bunlardan Bugrahan Harun Samanoğullarını mağlûp ve Buharayı zaptettise de, uraları tekrar bırakarak Kâşgara dönmeğe mecbur oldu. Fakat yerine geçen llikhan Nasır bütün Maveraünnehri zaptederek Samanoğulları Devletine nihayet verdi (999). Karahanlılar Horasanı almak için Gazneli Mahmutla harplere giriştilerse de sora mağlûp ve sulha mecbur oldular.