Tarih II — sayfa 59

Xı UYGUR DEVLETI Eski Hiyong-nu Devletine tâbi türk kabileUYGURLAR ı e r inden olan Uygurlar, Tukyu İmparatorluğunun kuruluşundan sora ona tâbi oldular. Şimalî Moğolistanda yaşıyorlardı (Harita.12). Şark Tukyularmın ilk inkırazından sora Çinin hâkimiyetini kabul ettiler. Daha soraları Tukyularla birçok harpler yaptıktan sora, 7 4 0 ta onların devletini yıkmağa ve birçok türk kabilelerini kendi hâkimiyetleri altına almağa muvaffak oldular. Payitahtları Orhon kenarında Karabalgasun (Res. 24) şehri idi. Bir asır kadar Moğolistana hâkim olan GURLARH^CENUBA Uygurlar, Çinlilerle birçok münasebetlerde MUHACERETLERİ bulundular. Fakat 8 4 0 ta yine bir turk kabilesinin yani Kırgızların (Res. 25) hücumları karşısında mağlûp oldular ve Moğolistanı terkederek merkezî Gobiye, Tuen-huang, Hami, Barkul, Turfan, Beşbalık, Karaşar, Kuça, Almalık taraflarına çekildiler ve buralarda birtakım küçük devletler kurdular. Moğol istilâsına kadar bunlar kuvvet ve istiklâllerini az çok muhafaza etmişler ve islâmiyeti kabul etmedikleri için islâmiyeti kabul eden sair türk şubelerile birçok mücadelelerde bulunmuşlardır. Maamafih' Uygurlar hiçbir zaman VIII. asırdaki siyasî ve askerî nüfuzlarını elde edemediler ve Cengiz istilâsından sora ise büyük Moğoı İmparatorluğuna karıştılar. Siyasî ve askerî noktadan Uygur Devletinin UYGURLAR ARA- ehemmiyeti hiçbir suretle Tukyularla muSMANİ DİNLERİ k a Y e s e edilemez. Fakat medeniyet tarihi itibarile Uygurların rolü, diğer türk şubelerinden daha mühimdir. Bunlar arasında VIII. asır ortala