Tarih I — sayfa 316

316 TARIH AHALİ SINIFLARI Sezar Halk Fırkası reisi idi. Dahilî harp esnasında halk lehine bazı tedbirler aldı. Sora kazandığı zaferlerde her vatandaşa ve askere buğday ve saire dağıttı. Fakat sora, devlet tarafından bakılan vatandaşların adedi azaldı. Onlara sadaka yerine iş vermeyi tercih etti. Eski askerlerine vilâyetlerde arazi verdi ve onları, işsiz kalanları kullanmaya mecbur etti. Birçok nafia işlerine, kütüphaneler inşasına teşebbüs etmek istiyordu. Hatta Narbon vilâyetinde ve İspanyada mümbit arazide 80,000 kişi yerleştirmek istiyordu. Bu suretle uzaklarda yerleştirilecek olan işçi ve askerlerin politika cereyanlarından uzak kalarak mütevassıt bir halk teşkil edeceklerini düşünüyordu. Bu suretle müstamereler teşkili garpta Romüesseselerini ve lisan,n, neşre de hizmet edecekti. Sezar, bu müstamerelere vatandaş hakkı vermeyi de düşünüyordu, ve bunu kısmen de yaptı. Umumî bir kanun yapmayı da düşünüyordu. Sezarın bu gidişi büyük bir İmparatorluk tesisi idi (Harita. 21). Bu imparator lukta İtalya ile vilâyetler ve galipler ile mağlûplar arasında fark olmıyacaktı. 7. SEZARIN KATLI ifioaıiTK- P-İKİÎT Roma İmparatorluğu henüz bir sitenin, Ro manın hakimiyeti altında idi. Sezar, kendine en muvafık tarzın kırallık olocağını kabul ediyordu. Romada Sezarın kıral olacağından korkulmıya başlandı. Sezar çoktan kıralhğm haricî alâmetlerini takınmıştı. Paralarının üzerine resmini bastırmak hakkı vardı. Fildişinden heykeli, oyun meydanlarında allahların heykelile beraber gezdiriliyordu. Doğduğu ayı ı ismi, kendi ismi olan Yüliyüs (temmuz) kondu. Nihayet, bir düğünde, dostlarından biri Sezara, bütün halkın önünde bir taç takdim etti. Halk sakit kaldı. Sezar bu kırallık alâmetini reddetti. O zaman, Romalılar kendisini alkışladılar. Fakat, halk, Sezarda bir tereddüt hissetmişti. SUİKAST Pompe taraftarlarından Kassiyüs ve Brütüs taraftarlarından idare olunan gizli bir fesat cemiyeti teşekkül etti.