Tarih I — sayfa 299

ESKİ İTALYA VE ETRUSKLER 299 lar g ü n ü n sıcağından çok yoruldular. Mukavemetleri kırıldıBunun üzerine Kırımlıların kanları mücadeleye atıldılar. Arabalarının teşkil ettiği ordugâh çevresine kadar boğazlaşarak döğüştüler. Hepsi öldü veya esir oldular (M. E. 101)- Mariyüs bir Allah gibi herkes tarafından h ü r m e t ve tebcile mazhar oldu. H. YENİDEN İÇTİMAÎ İNKILÂP TEŞEBBÜSLERİ Bütün bu muharebeler bir müddet için dahilî mücadeleleri durdurmuştu. Fakat bunlar unutulunca Plepler tekrar birtakım iddialara başladılar. Bahusus o devrin kahramanı Mariyüsün Plep olması bunların cür'etini arthrıyordu. Mariyüs Romaya dönüşünde siyasî bir rol oynamak istedi. Halbuki buna muktedir bir devlet adamı değildi. Mariyüs Plepler ile aristokratlar arasında uzun müddet değişik vaziyetler aldı. Nihayet Plepler sokaklarda devam eden kanlı muharebelerden sora mağlûp oldular. 1. İÇTİMAÎ HARP Bu karışıklıklarda îtalyotlar vatandaş hakkını yani intihap etmek ve edilmek hakkını talebe başladılar. İsyan ettiler. îtalika adını verdikleri bir şehir yaparak onu merkez ittihaz ettiler. Bir senato ve iki konsül intihap ettiler. Romalılar gibi askerî teşkilât yaptılar. Her tarafta Romalıları öldürmeğe başladılar. S e n a t o bunlara Mariyüsü ve Silla (Res. 127)m.m\n6.di diğer bir k u m a n d a n ı gönderdi. Fakat bunlar muvaffak ola- t; • madı. Senato îtalyotlarm siyasî haklarını kabul etti (M. E. 98). Senatonun bu tedbiri asiler arasında ayrılıklar yaptı. Fakat bir kısmı hususile Samniler mücadeleye devam ettiler. Bunun üzerine Roma şiddetli bir surette askeri harekete karar verdi; üzerlerine Sillayı gönderdi. Silla Kampanyayı ezdikten sora dağlara girdi, orada asilerin en ey i jenerali olan Silo yn itlâf etmeğe muvaffak oldu. Gerçi isyan bir müddet daha devam etti; fakat ""içtimaî Harp» namını verdikleri m u h a r e b e bu suretle bitmiş oldu.