Tarih I — sayfa 291

ESKİ İTALYA VE ETRÜSKLER 291 ettiler. îllirya zaptedildi, küçük federasyonlara taksim edildi. Epırde 70 koy tamamen tahrip ve yağma edildi. Binlerce Yunanlı Yunandan esir olarak Romaya getirildi. Yunanı Akaeli vilâyeti Bundan sora Romalılar Asyayı istilâya başladılar Hatta müttefikleri olan Bergama bile bundan kurtulamadı. Şarkî Akdeniz tamamen Romanın hakimiyetine geçti. M.E. 220 DE İSPAN- ^uzafferiyetinden sora Kartaca büYADA VAZİYET ^^^ ispanyayı Romaya terketmişti. Fakat Romalılar bu defa karşılarında dağda yaşıyan ve çok sağlam ve muharip insanlar olan yerli kabileleri buldular. Bu kabileler Kartaca ve Roma muharebelerinde her iki tarafa vaziyetin icabına göre, muzaheret ederlerdi, ispanyanın şimalinde llerget 1er, merkezinde Seltiber 1er cenubunda Turduli, Turdetani gibi kabileler ve büyük Atlas' Denizi sahillerinde Lusitamjah 1ar vardı. İlk defa îlergetler isyan etti. Bunlar mağlûp edildi. Bir müddet için İspanya teskin edildi. Fakat istiklâli seven İspanyahlar Roma tahakkümüne tahammül edemiyorlardı. M. E. 197 de tekrar isyan ettiler. Bunlar da merhametsizce tedip olundular. Bu zulüm Ispanyahlarda müthiş bir kin meydana getirdi. Roma bunun üzerme idaresini değiştirdi. Mülayim bir usulü idare takip etti. ispanyahlar Senatoya bir heyet gönderdiler. Roma idaresinden kurtulmak istediklerini bildirdiler. M. E. 194 te Konsül Galba Lusitanyalılara arazilerini iade edeceklerini vadetti. Lusitanyalılar bu vade kanarak silâhlarım teslim ettiler Galba hepsini öldürttü. Bu esnada Lusitanyalılardan Viriyat namında kahraman bir adam çıktı. İntikam almıya karar verdi. Romalılara karşı mütemadi bir dahilî harp açtı. Birçok zayiat verdirdi. Beş roma ordusunu mağlûp etti. Romalılar bunu Lusitanya kırah olarak kabul etmiye mecbur kaldı. Viriyat diğer İspanya kabilelerini de Roma aleyhine kıyam ettirmek, bütün İspanyanın istiklâlini temin etmek istedi. Roma bundan kuşkulandı. Romahlar görüşmek üzere Viriyatı davet ettiler; gafil olarak yakalandı ve öldürüldü. Bunun üzerine Lusitanyalı- W lar itaat ettiler. Maamafih Seltiberler isyana devam etti. Roma Afriken Sipyon kumandasında 60,000 kişilik bir ordu