Tarih I — sayfa 288

288 TARİH Kartaca Anibalı çağırmakta gecikti. Sipyon Afrikada kuvvetlenmeye ve kendisine mükemmel ve kuvvetli bir süvari ordusu hazırlıyan Massinisa ile ittifakını temine vakit buldu. Neticede Sipyonu kazandıran bu süvari olmuştur. Nihayet kendisini tehlikede gören Kartaca, Anibalı imdada çağırdı. Anibal kendinde kalan bazı kıt'alarla Zama şarkında karaya çıktı. Orada yeni bir ordu teşkil etti. Fakat, bu ordu askerleri eski askerleri gibi değ-ildi. Halbuki Sipyon Massinisanın kıymetli süvarilerinin yardımını görüyordu. Bu sebeple Zama civarında verilen meydan muharebesinde Sipyon II inci Pön harbine nihayet veren bir muzaîferiyet. kazandı (M. E. 202). Sipyona bundan dolayı Afriken unvanı verilmiştir. SULH MUAHEDESİ İspanyadan ve Akdenizdeki adalar(M. E. 201) vazgeçti. İsmen istiklâli bırakıldı. Fakat, tamamen silâhtan tecrit edildi. Donanmasını teslim etti. Libi kıt'ası haricinde muharebe yapmaktan menedildi. Hatta bu kıt'a dahilinde herhangi bir harp için Romanın müsaadesini almaya mecbur tutuldu ve nihayet Massinisanın nezareti altına sokuldu. Kartacanın bu şartlar altında daha 55 senelik ömrü kalmıştı. 9. İTALYA HARİCİNDE FETİHLER ROMA VE ŞARKÎ AKDENİZ Kartacanın inhizamından sora, artık roma ROMANIN M. E. H İNCİ ASIRDA nüfuz ve kudreti bütün italya YarımadasınVAZİYETİ da ve adalarda reddolunamaz bir surette teessüs etti. Gollüler, artık Romaya kafa tutacak halde değillerdi. Ligürler de ayni vaziyete getirilmişti. Ligürler de bulundukları dağlarda, uzun mücadelelerden sora, itaat altına alındılar (M. E. 180) ve 50.000 Ligür Samnioma nakledildi. Sicilya, M. E. 2^0 danberi kâmilen zaptedilmiş bir roma vilâyeti olmuştu. Sardinya ve Korsika adaları daha evel zaptolunmuşlardı (M. E. 231); her ikisi bir vilâyet yapılmıştı.