Tarih I — sayfa 266

266 T A R I H akrabalığı teyit etmektedir. Arkeologi tetkikleri de bunu gösterir. Mimarî, resim, nakış, itiraz kabul etmez bir surette şark karakterini göstermektedir. Mısır vesikaları da, Mısırın denizden ve milâttan evel 1200 - 1300 senelerinde Türka (Turscha) 1ar ve Türsen (Tyrsen)ler tarafından istilâ edildiğini yazıyorlar. Limnide bulunan bir yazı da Etrüsk lisanına çok yakın bir lisan göstermektedir. Şu muhakkak ki, Etrüskler Lidyadan, Küçükasyadan gelmişlerdir. Lidyalılarm, Etiler ve Eriklerle karabetleri vardır. îtalyaya gidiş tarihi tamamen muayyen değildir. Kendi kronologilerine göre, milâttan takriben 10 asır evel İtalyaya ayak basmışlardır. Eskiden kalma mezar (Res. 125) taşlarında bu tarih tesbit edilmektedir. Fenike alfabesini Kum (Cumes)dan M. E. VII inci asırda aldıklarına nazaran gelişleri bu tarihten evel olmuştur. M. E. VI ıncı asırdan kalma kitabelerde Etrüsk ve İtalya lisanlarından memzuç isimlere tesadüf ediliyor. Bu da, gösteriyor ki, bunlardan evel uzun zaman Etrüskler ve îtalyotlar beraber yaşamışlardır. Lisanlarına gelince: bunu da açık ve kat'î olarak tayin etmek daha mümkün olmamıştır. Bu lisanın Hint - Avrupalı denilen lisan olmadığı sabit olmuştur. Limni adasında bulunan yazı ve eski Lidya lisanında yabakılmca, Indu - Germen olmadıklarını, bilâkis Romalıların bu kelimeleri Etrüsklerden aldıklarını kabul etmek lâzımdır. Limni adasında bulunan M. E. VII inci asra ait olan kitabelerin tetkiki göstermiştir ki bu yazıların lehçesi grek kisvesine bürünmüş etrüsk lehçesidir. Acaba bu Limnili Etrüskler buraya Etrürya'dan mı geldiler, yoksa bunlar vaktile Küçükasyanın cenup sahillerinde ve Lidyada sakin eski Tyrsen'lerden bir ahali midir yahut acaba eskidenberi Etrüryalılar ile akraba olan Pelâsg'ların bir bakiyesi Atık'tan Limni'ye mi gelmiştir, bu cihetler henüz tesbit olunamamıştır. Her halde bütün yeni tetkikler hem eskilerin menkulelerinde, hem de bizzat Etrüsklerin menkulelerinde tesadüf edilen haberleri teyit ediyor. Buna nazaran Etrüskler cenuptan deniz yolu ile Anadoludan gelmişler ve Tarquinii civarında karaya çıkmışlardır. Yani îtalyaya şimalden gelmemişlerdir. Mantua, Cortona, Tarquini (Tarchonion) gibi efsanelerle meşhur Etrüsk şehirlerinin ve Etrüsk ırmaklarının isimlerine tberya'da da tesadüf ediliyor. Bunlardan ve diğer delillerden çıkan netice şudur: M.E. II inci bin yılın ortalarında Küçükasyadan büyük bir muhaceret vukubulmuştur. Bunun takip ettiği istikamet Balkanlar, Noricum, İtalya, İspanyadır.