Tarih I — sayfa 258

258 TARIH onlar gibi kendilerine halkı taptırdılar. Eski Mısırın hissiyatına dokunmaksızın İskenderiyeyi kendilerine payitaht yaptılar. İskenderiye bir medeniyet merkezi oldu. Birinci Ptoleme hariçte, emniyetini tesis etmek üzere himayesini Libi kıt'asma, Ege Denizi adalarına ve Cenubî Suriyeye teşmil etti. Müdafaayı tamamlamak için kuvvetli bir ordu ve 1500 gemiden ibaret bir donanma da yaptı. Nil vadisi, Ptolemeler zamanında şarkın ticaret merkezi oldu. Mısırın bu refahı, üç asır devam eden ayni sülâleden 12 hükümdar zamanındadır. Bütün hükümdarların ismi hep Ptoleme idi. Fakat, Roma, bu zengin memlekete göz koymuştu. Bir müddet bu kıt'a üzerinde bir nevi himaye tesis etti ve bilâhare (M.E.31) doğrudan doğruya hakimiyeti altına aldı. İSKENDER DEVRİ İskender ^am_anında iyon medeniyeti inliMEDENİYETİ ^^^^ başladı. Iskenderm halefleri zamanında bu intişar devam etti ve arttı. Bu zamanda Atina inhitat halinde idi. Edebiyat ve güzel san'atler İskenderiye, Antakya Bergama ve Siraküz şehirlerinde tezahür ediyordu. Buralarda zeki birtakım Makedonyalı sülâlelerden prensler, birçok maaşlar ve ihsanlarla meşhur muharrirleri ve artistleri celbetmişlerdi. Milâttan evelki üç asra İskender Devri Medeniyeti denir. Bu devirde iyon medeniyeti, bütün dünyanın malı olmuştur. Şiir, ilim, felsefe, tarih, güzel san'atler sahasında yapılan bütün şeyler medenî beşeriyetin müşterek malı idi. İSKENDERİYEDE Ptolemeler tarafından İskenderiyede yapılan başlıca abideler şunlardı: Tiyatro, terbiye ve idman yurdu, Serapis mabedi, 700,000 cilt kitabı olan kütüphane ve müze.. Esas itibarile mabedin etrafına tedris ve ilim müesseseleri toplanmıştı: mükâleme ve müzakere salonları, lâboratuarlar, rasataneler, nebatat bahçeleri v. s. ... Yüze baliğ olan profesörlere kıral maaş verirdi. Darülfünundan ve akademiden birçok meşhur âlimler yetişti. Bu suretle dünyada ilk defa olarak yüksek tahsile mahsus umumî bir teşkilât vücuda getirilmişti. BERGAMA Anadoluda Misi kıt'asında kâin küçük Bergama Kırallığı, Makedonya ordusunun bir zabiti tarafından tesis olunmuştur. Umumiyetle Atal (Atalar)