Tarih I — sayfa 252

252 TARIH esir edilerek öldürüldü. İskender, Siri Derya sahillerine kadar ilerledikten sora, şimdiki Afganistana döndü. Bundan sora İskenderin hayat ve ahlâkında vukua gelen bir tebeddül silâh arkadaşlarının endişesini mucip oldu. İskender, istedi ki, bütün dünya kendisine tapsın ve önünde diz çöksün. Makedonyalılar, zilletaver bu teşrifata isyan ettiler. Şiddetli bir münakaşa neticesinde çabuk kızmıya alışan İskender, en aziz arkadaşlarından Klitüsü öldürdü ve kendi hakimiyetini çekemiyen diğer bir kumandanı da demir kafese koydu. Bu şiddetli muameleler umumî memnuniyetsizliği arttırmaktan başka bir şeye yaramadı. HİNDİSTAN SEFERİ f " vakayiden nazarı dikkati çevirmek için, iskender. Hindin zaptına girişti. Afganistandan Kâbil geçidi tarikile İndüs ırmağının yukarı taraflarına girdi. İskender, Ganj ırmağına kadar ilerlemek isteyince askerleri itaatsizlik gösterdiler. Sekiz sene birçok zahmetli muharebe ve yürüyüşler yapan Makedonyalı askerler, memleketlerine dönmek istiyorlardı. İskender, bunları kandırmak için üç gün çalıştı. Muvaffak olamayınca dönmeğe karar verdi. İskender ve ordusu İrana dönmek için çok DÖNÜŞ dolaştılar. Evvelâ İndüs ırmağını takiben munsabına kadar indiler. İskenderin donanması da Hint Denizi yolu ile oraya gelmişti. İskender orada donanmasından ayrıldı. Bundan sora İskender, İranın cenup kenarını teşkil eden çölü geçti. Şimdiki Bülücistan içinden yapılan bu yürüyüş, sıcaklık ve susuzluk dolayisile çok güç oldu. Ordusunun üçte ikisinden fazlası yorgunluktan ve yoksulluktan öldü. M. E. 324 tarihinde İskender İran payitahtlarına vararak işlerin idaresini tekrar eline aldı. 4. İMPARATORLUĞUN TEŞKİLATI İDARÎ VE ASKERÎ ^us'a döndükten sora, zaptettiği ISLAHAT yerleri düzeltmeğe çalıştı. Kendi yokken karışıklıklar yapan satraplan cezalandırdı ve fenalıklara çare bulmıya çalıştı. Mağlûp milletlerin dinlerine, kanunlarına ve hususî âdetlerine karışmadı. İskender