Tarih I — sayfa 212

212 TARİH olacağını tayin ederdi. Kuvvetli ise yaşatılır, cılızsa bir çuk u r a atılırdı. Yedi yaşma varan genç Ispartalı, askere alışm a k için ailesini terkederdi. O, mahrumiyetlere, yorgunluklara hatta acıya alıştırılır, sazdan bir yatakta yatardı. H e r m e v s i m d e başhksız, ayakkabısız, hafif bir elbise giyerdi. Gıdası da pek hafifti. Bununla beraber genç Ispartalı, yakalanm a m a k şartile, gıdasmı hırsızlıkla tamamlıyabilirdi. Her sen e Artemis mabedinde, bir kırbaç dayağı müsabakası yapılırdı Bayılmadan en çok kırbaç yiyen çocuk, galip üân olun u r d u Gençler, zamanlarını cimnastikle geçirirlerdi. Silah kullanmasını da öğrenirlerdi. Tahsilleri, musiki, dans v e Ö m e r şiirlerini o k u m a k t a n ibaretti. Bilhassa ihtiyarlar tarah n d a n idare edilen bir devlette, l ü z u m u olan ihtiyarlığa h ü r - met etmek ve az söylemek öğretilirdi. Ispartalı, 7 yaşından 17 yaşına kadar askerORDU hazırlanır ve 18 yaşından 6 0 y a ş m a kadar askerlik ederdi. İsparta o r d u s u n u n kuvveti, ağır piyadesinde idi. M u h a r e b e d e piyadeler dirsek dirseğe sekiz y a h u t on sıra derinliğinde bulunurlardı. Bu piyadeler, bilhassa, tek insan gibi h ü c u m ettikleri zaman, pek kork u n ç idiler. Piyadenin cenahlarında hafif kıt'alar ve az miktarda süvari vardı. İsparta, kuvvetli bir ittihadın başında bul u n d u ğ u için müttefikleri nezdinde kendi ordusu kadar asker bulabilirdi. Buna mukabil İsparta donanması pek zayıf idi. Salamin muharebesinde, ancak 10 gemileri vardı. Don a n m a n ı n tayfası, Peryek ve Hilotlardan rnürekkeptı. Bunlar o r d u d a hizmet ederlerdi. Bu o r d u n u n kuvveti, inzibatında ve fedakârlık hissinde idi. İsparta askeri, yerim terkederek çekilmektense ölmeye m e c b u r d u . İsparta, kuvvetli o r d u s u sayesinde k o m ş u - ISPARTA TEFEV- ^^^^ ^^^^ Mesenya ve Argolit Torları zararına ^ ^ ^ b ü y ü d ü . Mesenya kıt'ası, zengin bir ova idi. Ispartahlar, çoktan b u r a y a göz koymuşlardı. Burasını zaptetmek için, iki asır (M.E. VIII ve VII inci asırlar) sarfet^ ' ^ \ a k o n y a ve Mesenyayı zapteden İsparta, Peloponez v e hatta Hellat kıt'asında mütefevvik bir devlet oldu. Mesenya m u h a r e b e l e r i n d e n itibaren, İsparta, Argohdin bir parçasını zaptetmişti. İsparta himayesini Arkadi şehirlerine ve Olemp