Tarih I — sayfa 190

190 TARIH 1 — Giritte, minos medeniyeti. 2 — Kiklat adasında, adalar medeniyeti. 3 — Morada, miken medeniyeti. 4 — Garbı Anadoluda, iyon (yunan) medeniyeti. Bu medeniyetlerin teessüslerini ve aralarındaki münasebetleri tarih devirleri içinde mütalea edelim. 1. TARİHÎ DEVİRLER Ege havzasının bütün karaları içinde en (M.E. 6000 —'3000) gg^J medeniyeti tesis eden Giritti. Girit a^'^DEvSf^' dası, dünyanın diğer binlerce mmtakaları gibi o kadar erken iskân olunmuş değildir. Ege havzasının karalan, Ortaasya yaylâsından, Anadolu yolu ile denizden; ve Karadeniz Şimalî-Tuna vadisi, Makedonya yolu ile karadan muhtelif devirlerde ve biribirini müteakip gelen türk ırkından kavimlerle iskân olunmuştur. Giritte yerleşen ahali medeniyette, yavaş, fakat mütemadi bir surette ilerlemiştir. Girit adası büyük bir medeniyet merkezi oldu. Adanın, şarkî Akdenizin ortasında ve Asya, Afrika ve Avrupa sahillerine karşı bulunması ona mühim rol oynamak taliini kazandırmıştır. Giritte hüküm süren bütün kırallara Minos denir. Bu sebeple girit medeniyetine minos medeniyeti denir. Minos medeniyeti, üç büyük devreye ayrılır: Eski minos medeniyeti (E. M.), orta minos medeniyeti (O. M.), son minos medeniyeti (S. M.), bu devrelerin herbiri de üçer devreye ayrılır: I,II,III üncü. Bu medeniyet devirlerini Giride hatta Giritte, Knos şehrinin hâkim olduğu zamanlara hasretmelidir. Bu taksim, bütün Ege Denizi havzasına tekabül etmez. Giritten başka diğer adalarda Cilâlıtaş Devrine ait insan izlerine tesadüf olunmuyor. Adalar tarihi de Girit tarih devirleri gibi herbiri üç devirli üç büyük devreye aynlabiHr. Yunan adı verilmş olan Akaelinde, Peloponezde, Cilâlıtaş Devri medeniyeti eserleri yoktur. Tesalyada vardır. Fakat bu •Giridin Bakır Devrine tekabül eder. LUiL i ;