Tarih I — sayfa 145

ANADOLU Gıgesın kurduğu Şahin Kırallar Sülâlesi dört kıral yetiştirdi; sonuncusu Krezüstür. Bunlar cetleri Gigesin açtığı yolda gayret ve muvaffakiyetle yürüdüler. Lidya büyük bir siyasî kuyyet ye zengin bir devlet oldu. Sart şehri Küçükasyanın ilim, fikir, san'at merkezi haline geldi 4. LİDYANIN AZAMET VE İNKIRAZI Şahin Kırallarının sonuncusu Krezüs devri (M E 561 — 546) Lidya için hakikî bir refah ve itilâ devri idi. Lidya serveti her tarafta muhteşem mabetler, saraylar, abideler yükseltiyor (Res. 90)- Krezüs filozoflara, âlimlere, şairlere maaşlar bağlıyor, misafirhaneler açıyordu. Eolya, lyonya ve Karva mmtakalarındaki bütün siteler Turova dahi dahil olarak Lidyanın hükmü altına girmişlerdi. Uzun zaman Lidyaya metbu olan Frıkya ona tûhi hale inmişti. Misya ve Paflagonya ile Bitinya aynı vazıyete düşmüşlerdi. Likya müstesna olmak üzere lidya hakimiyeti.Karadenizden Toroslara, Ege Denizinden Kızdırmağa kadar genişlemişti (Harita 12). Bütün bu sahalardan gelen servet, Lidyanın kendi zengınhklerı ile birleşmiş, Sart, altının taştığı bir hazine olmuş bir cihan bankası halini almıştı. Gigese atfolunan madenî para basmak icadı (Res. 92), ticaret sahasında murakabesi gayet müşkül olan zahire mübadelesi ve maden külçelerile tediye usullerini kaldırmak suretile, büyük bir terakki merhalesi teşkil etmişti. Devletin ve milletin zenginliği tarihte emsalsiz sayılacak bir mertebeye varmıştı (Res. 91). Fakat bu şevket ve ihtişamın zayıf bir cephesi vardı Para kuvvetile her istediğini elde edebilen Krezüs, vatan müdafaasını da yalnız para kuvvetine istinat ettirerek dört bucaktan toplanma karmakarışık ırk ve milletler mensuplarından mürekkep ücretli askerlerle ordu teşkil eylemişti. Para için toplanan, ve anayurda karşı fedakârlık ruhundan ve her türlü vatan hislerinden mahrum olan bu ordu yalnız Kre züsün değil, 1000 yıllık Lidya Devletinin ebediyen mahvına tarihe gömülüp gitmesine başlıca amil olmuştu. Krezüs, Kuruştan (Keyhusrev) çekiniyordu; ve ayni zamanda kaynatası Met Kiralı Astiyağ m ölümüne sebep olan 10