Tarih I — sayfa 140

140 TARIH öküz keseni veya bir saban tahrip edeni idama mahkûm ederlerdi. Frikya kırallarmm hep Midas, Gordiyos isimlerile anıldıkları görülmektedir. Bu iki ismin sülâle unvanı olmasına ihtimal verilmektedir. İlk kıral sayılan Gordiyos boyunduruğu oka bağlamak için çözülmez bir düğüm {kördüğüm) tarzının mucidi sayılırdı. Kördüğüm, bağlı olduğu araba ile birlikte millî bir tılsım gibi muhafaza ediliyordu. 3. FRİKYA MEDENİYETİ Frikyalıların çiftçiliğe verdikleri büyük ehemmiyetin dinlerinde de iz bırakması tabiî idi. Filhakika Frikya mabutlarının en başında toprak ilâhları geliyor. Kadın allahların en büyüğü ana ilâheye JVana [1] tesmiye ediliyordu. Buna bazı sahalarda Mâ veya Kibel adı da veriliyordu. Nana, tenebbüt ve neşvünema ilâhesi idi. Frikyanın üçüncü mühim ilâhı Nananın oğlu Ati veya Atte idi. Bunlardan Kibel ve Ati ile Romalıların Bakus namını verdikleri neşe ve eğlence ilâhı Dîyonisos, soradan Yunanlılara da intikal etmiş olan ilâhlardandır. İlâhî ve mukaddes sayılan bir karataşa ibadet âdeti Frikyamn Pesinunt şehrinde ta Romalılar devrine kadar devam etmiştir [2]. Frikya ibadet ayinlerinin farikası kaval, davul ve dümbelek nağmelerinin tahrik ettiği vect içinde gaşyolmaktı. Şarap ve ekmekle takdis gibi hıristiyan merasiminin menşei içki ve eğlenceye müstenit ayinlerdir. Bunların da en müntehap vatanı Frikya idi. Frikyalılar birçok kale, şehir ve mabet haraSAN'AT besi bırakmışlardır (Res. 89). Frikya san'ati Tiyana dan (Kilise Hisar) Sipil dağına (Manisa dağı) kadar Anadolunun her tarafında kayalar üzerine işlenmiş güzel [1] Türkçe ana ve büyükana demek olan nine kelimesini hatırlatır. Anadoluda nine kelimesini (nene) şeklinde telâffuz ederler. [2] Karataşları mukaddes tutmak âdeti Fenikelilerle Yunanlılarda da vardı. Mekkede ayni tarzda kutsiyet atfedilmiş olan Haceri Esvedin menşei bunlar olmak muhtemeldir.