Tarih I — sayfa 102

: 102 TARIH birleşmesinden meydana gelmiştir. Cenuptan şimale akan bu ırmak, Mısır kıt'asına girmeden evel altı çağlayan yapar. Bu çağlayanların şimalde sonuncusu Siyen (Assuan) dadır. MISIRIN GÖRÜ- SİY^^^en sora Nil, Akdenize doğru gider; NÜŞÜ yatağının sağında ve solunda kayalıklı tepeler vardır. Nilin geçtiği vadi 1000 kilometredir. Bu vadinin, orta genişliği ise 15 kilometredir. Hiçbir yerde 2 0 kilometreden fazla genişliği yoktur. Bu vadi bazan, dar bir geçit olur. Şimale doğru. Kahire hizasında, Nil birtakım kollara ayrılır. (V) şeklinde bir müselles teşkil eder. Bu müselles, çok eski zamanlarda, Akdenizin bir körfezi idi. Nil, bu körfezi, binlerce sene içinde getirdiği çamurlarla doldurdu. Hâlâ da her sene bir metre kadar doldurmaktadır. Bu suretle meydana gelen ova da. nehrin kollarile sahilin resmettiği şekil, yunan alfabesinin D si olan A deltaya benzetildiği için Yunanlılar, bu mıntakaya Delta demişlerdir. Geniş Delta ovasına. Aşağı Mısır adı verilir. Nilin, uzun ve dar olan cenuptaki geçitleri mmtakasına Yukarı Mısır denir. Bütün Mısır Delta ile Nil vadisinden ibarettir. Bu dar, uzun mmtakanın, şarkında Arap, garbında Libi, cenubunda Nubi kum çölleri vardır. Haziranda Nil kıyıları kurur. Irmak artık yatağını doldurmaz. Hemen tebahhur etmiş gibidir. Nebatlar, hayvanlar, insanlar güçlükle soluk alırlar. Mısır ölecek sanılır. Fakat, her sene hemen ayni tarihte, 20 haNİLİN TAŞMASI zirana doğru, Nil canlanır. Zira Habeşistan dağları üzerinde karlar erir ve hattüstivada şiddetli yağmurlar yağar. Bu sebeple Nil, kabarır, taşar, bütün vadiyi doldurur. Yalnız yüksek tepeler üzerinde yapılmış köyler, adacıklar halinde, meydanda kalır. Bu köyler, yüksek yollarla biribirine bağlıdırlar. Irmağı tutan bentler, 15 haziranda kaldırılır. Nil, ilk taşmağa başladığı günlerde, güzel mavi rengini kaybeder. Yeşil ve sıhhate dokunan bir su akar. Bu, Nilin Bahri Gazal denilen bataklık cenup mıntakalanndan getirdiği, nebatî maddelerden ileri gelir. Bu " Yeşil Nil,, birkaç gün içinde daha kabarır ve bir defa daha rengini değiştirir. Bu defa suları, kırmızı bir çamurla doludur; kan gibi akar. Bu