Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
70 TARIH
ratorluğunun temerküz sahası Kırım Yarımadası ile b u n u n
şimal kısımları idi. Hâkim iskit unsurlarından Tor (Taure)—
lara nispetle bu yarımadaya Torik (Taurique) ismi verilmişti.
Strabon, coğrafyasında İskitlerin sahillerdeki limanlara limen
dediklerini kaydeder.
SAN'AT VE ^ ^ ^ ^ ^ H o m e r e ) ve M. E. IX uncu asırda
MEDENİYET Y^şıyan yunan ediplerinden Ezıot (Hesiode)
ile M. E. V inci asırda yaşamış olan Eşil
( Eschyle ) İskitleri " en mdenî millet „ olarak tavsif etmektedirler. Maruf yunan müverrihi Herodot (M. E. V inci asır)
ayni malûmatı teyit eder; daha birçok kadîm müellifler
İskitleri bütün milletlerden yüksek gösterirler ve bunların
cesur ve cengâver oldukları kadar mütekâmil olduklarını
söylerler ; İran hükümdarlarının evlâtlarını okutmak ve yetiştirmek üzere îskitlerden muallim ve mürebbi getirttiklerini yazarlar.
Odesa, Kiyef, Harkof, Moskova ve Leningrad müzeleri
iskit medeniyetinin yüksekliğini gösteren kıymetli vesikalarla doludur. Son senelerdeki yeni arkeoloji keşifleri bu
medeniyetin milâda binlerce yıl takaddüm eden bir maziye
dayandığını tesbit etmektedir.
İskitlerin işgal ettikleri sahanın müteakip asırlarda büyük
ve sürekli muhaceret akınlarına, kavim çarpışmalarına sahne
olması yüzünden mahvolan iskit medeniyetinin şahitleri
bilhassa mezarlarda bulunabilmektedir. İskitler, bütün eski
Türkler gibi ölülerini, bunların sevdikleri eşyalarile beraber
gömdüklerinden insan elinin erişemediği mezarlardan bugün
bu medeniyetin yüksek derecesini gösteren eserler meydana
çıkarılabilmektedir (Res: 30 - 39). Bu zengin eşyalı iskit mezarları Küçük îskitya denilen Dobrucadan başlıyarak Ortaasyaya kadar uzanan saha içinde bulunmaktadır.
Milâttan binlerce yıl evel başlıyan iskit san'ati milâttan
evel Vinci ve IV üncü asırlarda yüksek inkişaf devresine
varmıştır. Bu devrin en güzel iskit eserlerine Kırım ile Kafkasya şimalinde ve Rusya cenubuşarkisindeki iskit mezarlarında tesadüf edilmiştir.
Bu devirde iskit san'at tarzı yunan san'ati üzerine tesir
göstermiş ve Yunanistanla İyonya şehirlerinde iskit üslûbunda eserler yapılmağa başlanmıştır. Bu tesir bilhassa halılara
Alıntı: Tarih I (1931), s. 70 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0070 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 65 (sol)