Tarih I — sayfa 30

30 TARIH ÖNASYA - SÜMER Aşağt Mezopotamyaya inişlerinde ELAM-ETİ [1] 1'i^ak boyları bataklık halinde idi. Cetveller ve kanallarla suların zararını gidermek, toprağın muntazam sulanmasını temin etmek için bu muhacir kafilelerin gösterdikleri kabiliyet ve meharet daha ilk geldikleri zamanda dahi medenî seviyelerinin yüksek olduğuna delil sayılmaktadır. Bunların bir taraftan Dicle ve Fırat, diğer taraftan Kerka ve Karun ırmakları boylarında ve ağızlarında kurdukları medeniyet gerek güzel san'atlerin ve gerek siyasî ve içtimaî hayatın inkişafı noktalarından çok feyizli olmuştur. Bu medeniyet Sümer - Elam medeniyeti unvanlarile anılır. Türkün en az yedi bin yıldanberi gelip yerleşerek kendine mukaddes yurt edindiği Anadoluda yapılan taharriler, bugün milâttan evel 4,000 yıla çıkarılan Anadolu-Eti medeniyetinin kıdemini, her an birkaç asır daha maziye götürmektedir. Anadolu medeniyetinin, mezopotamya veya mısır medeniyeti kadar eski olmadığı iddiası varit değildir. Zira söylediğimiz gibi Mezopotamya ile Anadoluyu işgal eden insanlar ayni ırktan ve ayni menşedendirler. Bu itibarla geldikleri yerlerden ayni devirlerde ayni medeniyeti getirmiş olmaları tabiîdir. Alişar höyüğü hafriyatı derin tabakalara doğru indikçe elde edilen eserler, v e Karkamış harabesinin daha altında bulunan Birinci Karkamış eserleri bu hakikati teyide hizmet edebilecek delillerdir. Anadoludaki eti (hata) medeniyetinin azameti gün geçtikçe daha eyi anlaşılmaktadır. Gerek Eti Müttehidesine dahil hükümetlere, gerek yabancı komşu devletler ülkelerine uzanan yolları, muhteşem mabetleri, heykelleri, Mısırmkilerden ^ok daha mükemmel sfenxleri ile Boğazköy ün io'pTdik. örtüleri altından bugünkü beşeriyetin mütehayyir gözleri önüne açılan eti medeniyeti canlılık ve fikir yüksekliği noktalarından harikulade bir inkişafın şahididir. MISIR Mısıra giden Türkler yerleşmek için Nilin boş buldukları deltasını seçtiler. İlk mısır medeniyetini kuranların Asyadan geldikleri. Mısırın kadîm tarihi ile uğraşan âlimlerin çoğu tarafından kabul edilmiş bir keyfiyettir. Nil vadisinde Yontmataş Devrinden birden[ıJ Eti İmparatorluğu bahsine bakmız.