Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
Bu sayfanın metni taranmış aslıyla karşılaştırılarak elle düzeltilmiştir; sitedeki diğer sayfalar gibi ham OCR değildir. Ham OCR metni aynı kayıtta text_ocr alanında saklanır. Düzeltilmiş sayfaların tamamı →
Bu esaslara göre ırkın tarifi şöyle olabilir:
Irk ayni kandan gelen ve cismen biribirine benziyen insanların gösterdiği birliktir.
LİSAN
İnsanların ilk kullandıkları lisanların çok basit olduğuna şüphe yoktur. Bilhassa fikirlerini evza ile anlatmış olmaları ve kullandıkları kelimelerin birtakım telâş, hırs, sevinç ıstırap gibi heyecan veya infialleri ifade eden gayriiradî nidalardan, yahut tabiatteki sesleri yarı şuurlu surette taklit eden kelimelerden ibaret olması ve birtakım eşyaya tekabül etmesi muhtemeldir. İnsanın aklı, uzun zamanlarda yavaş yavaş hareketleri ve hareketlerin eşya ile münasebetlerini ifadeye muktedir olabilmiştir. İptidaî lisanlar her halde çok az kelime ihtiva ediyordu. Bugün lisanlar çok zenginleşmiş bulunuyorlar.
Bazı geniş mıntakalar üzerinde dağılmış bir halde bulunan insan kütlelerinin kullandıkları lisanlarda müşabih cezirlere ve ayni fikri ifade için müşabih tarzlara malik lisan grupları vardır; fakat buna mukabil diğer mıntakalarda bu lisan gruplarından esaslı bir surette farklı başka lisan grupları da mevcuttur.
Dünya yüzünde yaşıyan kavimlerin kullanmakta oldukları lisanlar hakkında bir fikir hasıl etmek için bazı büyük lisan gruplarını sayalım:
a) Türkçe. Bu dil aslî (orijinale), başlıbaşına müstakil bir dildir. Türk dili bugün Tuna havzasından şarkta Lena havzasına ve Kingan (Kadırgan) dağlarına kadar ve Şimal Buz Denizinden Umman Denizine kadar geniş sahadaki insanlar tarafından konuşulan, bunlar arasında anlaşma vasıtası olarak kullanılan umumî bir dildir. Türk dilinin esaslı farikaları, doğrudan doğruya türk adını taşıyan kavimler tarafından kullanılan lehçede mütebariz ve mütekâmildir. Macar ve Finlerin kullandıkları lisanlar türk dilinin esasî unsurlarını ihtiva etmekle beraber başka tarzda istihale ve inkişaf etmişlerdir.
Bugün yanlış olarak Tatar denilen meselâ Kırım, Kazan, Azerbaycan, Türkistan Türklerile, Kırgız - Kazak, Yakut ve Başkırtlar gibi türk kabilelerinin kullandıkları lisan, az veya çok birtakım lehçe farkları ile türkçedir.
b) Hemen bütün Avrupa milletlerinin ve Asyada Rusların ve bir kısım iran ve hint halkının konuştukları lisan
Alıntı: Tarih I (1931), s. 18 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0018 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 34 (sol)